Tin tức

« Quay lại

Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế

Với chủ đề "Tái cơ cấu nền kinh tế: kỳ vọng chuyển biến mạnh mẽ và cơ bản", Diễn đàn kinh tế mùa thu 2014 do Ủy ban Kinh tế Quốc hội tổ chức dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 27 và 28-9 tới tại Ninh Bình.

Trao đổi ý kiến với phóng viên (PV) Báo Nhân Dân , Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Nguyễn Đức Kiêncho rằng, cả ba lĩnh vực tái cơ cấu đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và các tổ chức tín dụng (TCTD) đều đang ngổn ngang nhiều vấn đề cần giải quyết.

PV: Nhìn lại kết quả thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế thời gian qua, nhất là ba lĩnh vực trọng tâm là tái cơ cấu đầu tư công; tái cơ cấu DNNN và tái cơ cấu hệ thống các TCTD, theo đồng chí, lĩnh vực nào có chuyển biến mạnh mẽ nhất?

Phó Chủ nhiệm Nguyễn Đức Kiên: Theo tôi, trong ba lĩnh vực nêu trên thì tái cơ cấu các TCTD là tương đối thu được thành tựu nhất.

Thứ nhất là thành tựu về mặt xây dựng cơ sở pháp lý. Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011 -2015 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đầu tiên bằng Quyết định số 254/QĐ-TTg ngày 1-3-2012. Trong khi đó, đến tháng 2-2013, tức là một năm sau, Thủ tướng mới phê duyệt đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế. Như vậy, quá trình tái cơ cấu các TCTD đã thực hiện trước một năm so với tiến độ tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế. Quyết định số 254/QĐ-TTg cũng được xem là nỗ lực về mặt pháp lý sớm nhất và quan trọng nhất trong tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, tạo hành lang rộng để xử lý các ngân hàng yếu kém và đề ra một lộ trình cho đến năm 2015, theo đó Việt Nam cần phát triển một hệ thống các TCTD có quy mô lớn, chất lượng và hiệu quả hoạt động tốt hơn.

Thứ hai là trong lĩnh vực thể chế, chúng ta đã ban hành được Luật Bảo hiểm tiền gửi, sửa được Pháp lệnh về ngoại hối, và ra được Nghị định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Tức là về mặt cơ sở pháp lý, chúng ta đã bảo đảm cho những tình huống xấu nhất có thể xảy ra. Thí dụ như Luật Bảo hiểm tiền gửi khẳng định kể cả khi các TCTD bị phá sản thì đã có tổ chức bảo hiểm tiền gửi bảo vệ quyền lợi cho người dân. Điều này góp phần ổn định tâm lý của người gửi tiền. Đối với Pháp lệnh về ngoại hối, chúng ta tạo một bước căn bản đưa ngoại tệ không còn là phương tiện thanh toán nội địa của đất nước, còn Nghị định 24/NĐCP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, chúng ta từng bước hợp lý hóa quản lý thị trường vàng, biến vàng không phải là phương tiện thanh toán của nền kinh tế. Có thể thấy, các bước đi của thể chế pháp lý là đồng bộ, cả từ Quốc hội cho đến Chính phủ và các cơ quan được Chính phủ giao quản lý nhà nước. Nhờ đó, trật tự, kỷ cương trên thị trường tiền tệ, thị trường vàng và ngoại hối từng bước được lập lại, tạo môi trường thuận lợi cho việc cơ cấu lại các TCTD.Rủi ro hệ thống giảm dần, an toàn hệ thống các TCTD và khả năng chi trả của các TCTD được cải thiện... Vì vậy, thành công lớn nhất đến thời điểm này của quá trình tái cơ cấu các TCTD chính là giữ cho các TCTD không bị đổ vỡ, bảo đảm an ninh tiền tệ của đất nước.

PV: Như vậy, kết quả tái cơ cấu các TCTD là khá rõ nét. Vậy còn tái cơ cấu DNNN và tái cơ cấu đầu tư công, liệu có phải hai lĩnh vực này vẫn chưa có nhiều chuyển biến, thưa đồng chí?

Phó Chủ nhiệm Nguyễn Đức Kiên: Tái cơ cấu DNNN cũng có nhiều thành công. Đó là về mặt pháp lý, chúng ta ban hành được rất nhiều nghị định về nâng cao quản trị của DNNN theo hướng tiên tiến hiện đại; nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước tại DN; đầu tư vốn nhà nước vào DN và quản lý tài chính đối với DN do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ... Khuôn khổ pháp lý hoàn thiện chính là cơ sở quan trọng để đẩy nhanh tái cơ cấu DNNN.Tuy nhiên, đây mới dừng lại ở mức nghị định, còn nhiều luật khác có liên quan vẫn đang trong giai đoạn xây dựng, sửa đổi.

Còn đầu tư công, về cơ bản lĩnh vực này hiện mới được điều chỉnh bằng Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội ban hành tháng 2-2011 và Chỉ thị 1792/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước và vốn trái phiếu Chính phủ ban hành tháng 10-2011. Còn Luật Đầu tư công thì tháng 6-2014 mới được thông qua cho nên chưa có cơ sở pháp lý đầy đủ để thực hiện tái cơ cấu đầu tư công. Thực tế, số lượng các công trình, dự án đầu tư công đã giảm so với trước năm 2011, nhưng ở đây, mới chỉ dừng lại ở mức "cắt" cơ học, chứ chưa thực hiện các bước tiếp theo sau khi dừng dự án như kiểm điểm trách nhiệm đơn vị, cá nhân có liên quan; chỉ rõ địa phương này chỉ được phép làm những công trình, dự án này...

PV: Rõ ràng, tiến trình tái cơ cấu ở cả ba lĩnh vực trọng tâm này vẫn còn ngổn ngang nhiều vấn đề. Đồng chí có thể nói rõ hơn về những vấn đề sẽ được tập trung bàn luận tại Diễn đàn kinh tế mùa thu 2014 sắp tới?

Phó Chủ nhiệm Nguyễn Đức Kiên: Diễn đàn kinh tế mùa thu lần này sẽ bàn thảo hàng loạt vấn đề ở cả ba lĩnh vực tái cơ cấu đầu tư công, DNNN và các TCTD bởi ba lĩnh vực này có liên quan chặt chẽ với nhau.

Trong lĩnh vực đầu tư công, có thể xem xét, thảo luận vấn đề ưu đãi đầu tư theo vùng, miền hay theo ngành và ưu đãi như thế nào để phù hợp với các cam kết hội nhập quốc tế. Từ ngày 1-1-2015, cộng đồng ASEAN sẽ được hình thành, đến ngày 1-1-2018, Việt Nam hết ưu đãi trong ân hạn gia nhập WTO, điều này đặt ra cho chúng ta rất nhiều áp lực, làm cho dư địa về chính sách ưu đãi của chúng ta thu hẹp lại, cộng thêm nguồn lực của chúng ta có hạn. Do đó, phải lấy ý kiến của chuyên gia và nhà quản lý để ưu đãi đầu tư có thể phát huy hiệu quả nhất. Từ tái cơ cấu đầu tư công lại liên quan đến việc chúng ta chấp nhận phát triển kinh tế theo mô hình "đàn sếu" hay mô hình "quả mít"...

Về DNNN, một trong những mục tiêu của tái cơ cấu DNNN là nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN, để nhiều DN có thể tham gia được chuỗi giá trị toàn cầu. Vấn đề đặt ra là bao nhiêu DN tham gia được chuỗi giá trị toàn cầu, điều này mới nói lên được tính cạnh tranh, hiệu quả sử dụng nguồn vốn của Nhà nước tại DN...

Với các TCTD, chúng ta phải chấp nhận cho một số TCTD yếu kém phá sản, giải thể, nếu không làm được thì các ông chủ của các ngân hàng sẽ không có trách nhiệm với việc mình làm. Chúng ta đã có hẳn Luật Bảo hiểm tiền gửi nên không sợ vấn đề quyền lợi của người gửi tiền không được bảo đảm.